شهرستان گنبد کاووس با 55 درجه و 18 دقیقه طول جغرافیایی و 37 درجه و 17 دقیقه عرض جغرافیایی در قسمت شمالی و مرکزی استان گلستان واقع شده و از شمال با کشور ترکمنستان، از جنوب با شهرستانهای آزادشهر و رامیان، از شرق با شهرستانهای مراوه تپه، کلاله و مینودشت و از غرب با شهرستان آق قلا محدود می شود. وسعت شهرستان 32 /5071 کیلومتر مربع و 81 /24 درصد از مساحت استان می باشد.

شهرستان گنبد کاووس بر اساس آخرین تقسیمات کشوری دارای دو بخش و 6 دهستان و 167 آبادی دارای سکنه و 10 آبادی خالی از سکنه می باشد. بخشهای این شهرستان شامل بخش مرکزی به مرکزیت شهر گنبد کاووس و 4 دهستان به نام آق آباد ، باغلی مراما، سلطانعلی و فجر و بخش داشلی برون به مرکزیت شهر اینچه برون و 2 دهستان اترک و کرند می باشد.

نقشه شهرستان گنبدکاووس به تفکیک بخش و دهستان

این شهرستان به دلیل وجود بلندترین برج آجری جهان که در سال 1391 بعنوان یک اثر تاریخی و ایرانی در یونسکو ثبت جهانی شده است با 70 متر ارتفاع به نام گنبد کاووس نامگذاری شده است. این برج در سال 397 هجری قمری به دستور امیر شمس المعالی قابوس بن وشمگیر زیاری که مردی کریم- دانشمند- ادب دوست و شاعر پرور بوده بنا شده است و با قدمت 1030 ساله با شکوه و بی نظیر همچون مردمانش پابرجا و استوار مانده است و از لحاظ پیشینه تاریخی ورکان- هیرکان – هیرکانیه و گرگان نام هایی است که از پیش از اسلام به این سرزمین اطلاق شده است که بعد از اسلام جرجان نامیده شده و از دوره تیموری به بعد گنبد قابوس و از سال 1316 گنبد کاووس نامگذاری شده است. بر اساس کاوش باستان شناسان و آثار تاریخی برجای مانده سابقه تمدن و آبادانی این منطقه به 6 هزار سال قبل بر می گردد. جرجان از شهرهای قدیمی بوده و در سال 98 هجری قمری یزید بن سهلب عرب این شهر را تصرف کرده و خرابی هایی در حین جنگ وارد کرده است گرچه بعدها مرمت شده ولی در اثر تهاجم تیموریان و مغول ها عظمت و آبادانی آن از بین رفته است. علاوه بر شهر جرجان ، دیوار دفاعی گرگان ( اسکندر )که مربوط به دوره ساسانیان بوده .از آثار تاریخی و باارزشمندی است که از قسمت شمال و شمال شرقی شهرستان عبور می کند و از دیگر آثار تاریخی و مذهبی این شهرستان زیارتگاه امامزاده یحیی بن زید نوه امام زین العابدین (ع) است که دارای بنای بزرگ و محوطه ای وسیع و رواق آیینه کاری شده است. از اثر تاریخی ارزشمند این زیارتگاه وجود محراب و گچ بری های انجام شده مربوط به دوره سلجوقی در جوار ضریح مطهر آن امام است و این مقبره در نزدیکی شهر تاریخی جرجان درجنوب غربی شهرگنبد کاووس فعلی است.

شهرستان گنبد کاووس از نظر آب و هوای جز اقلیم مدیترانه ای به حساب آمده که دارای فصل تابستان نسبتا گرم و خشک بوده طوریکه 150 تا 200 روز از سال آبی خشک می باشد. موقعیت طبیعی شهرستان به گونه ای است که بر پدیده های اقلیمی خصوصا بارندگی تاثیر فراوانی می گذارد که عمدتا به دلیل کاهش ارتفاعات رشته کوههای البرز شرقی در این منطقه و دور شدن از دریا میزان بارندگی آن بین 200 میلی متر و حداکثر 400 میلیمتر در سال می باشد که هرچه به طرف شمال (نوار مرزی) پیش می رویم از میزان بارندگی کاسته شده طوریکه به میزان 100 تا 150 میلیمتر در طول سال می رسد. وقوع بلایای طبیعی از جمله خشکسالی ، سیل و طوفان ار پدیده های طبیعی و حوادث غیر مترقبه این شهرستان است که خسارت هنگفتی به تولیدات ، تاسیسات و زندگی اقتصادی و معیشتی مردم وارد می سازد.

حوزه های آبریز شهرستان کاووس عمدتا رودخانه ها دایمی و فصلی جاری در این سرزمین به شرح زیر می باشد.

– گرگانرود: این رود که از دامنه های شمالی رشته کوههای البرز شرقی و دامنه ارتفاعات خراسان و کوههای آلاداغ در بجنورد سرچشمه می گیرد و در پشت سد مخزنی گلستان واقع در شرق شهرستان ذخیره می شود.

– رود اترک: این رود از شمال قوچان و از کوههای هزارمسجد خراسان سرچشمه می گیرد و پس از عبور از نواحی کوهستانی بجنورد به طول 120 کیلو متر مرز بین المللی مشترک ایران و ترکمنستان را شکل داده و مجموعا با داشتن 500 کیلومتر طول بعد از طی مسیر و سیراب کردن اراضی واقع در بخش مرکزی داشلی برون پشت تالاب بین المللی آلماگل- آجی گل و آلاگل و سد دانشمند ذخیره می شود.

– بایرام شالی و قره تکن: این رودخانه فصلی بوده و از حوزه فرعی رودخانه قره چای رامیان سرچشمه می گیرد و با احداث بندهای انحرافی در حوزه اراضی دهستان باغلی مرامه مورد بهره برداری کشاورزان قرار می گیرد.

– رودخانه چهل چای: از کوههای بلند شمال و شرق مینودشت سرچشمه گرفته و در پایین دست امامزاده یحیی بن زید به گرگانرود می ریزد.

برای تامین و ذخیره سازی آب مورد نیاز کشاورزان سدها و آب بندان هایی درحوزه آبریز شهرستان به نام های سد گلستان، سد دانشمند، سد بوستان، سدهای ایمر 1 و 2، سد(آب بندان) اینچه برون، سد آلاگل و سد وشمگیر احداث شده که قابلیت ذخیره سازی 220میلیون مترمکعب آب را دارند.

براساس سرشماری نفوس و مسکن سال 1395 شهرستان گنبد کاووس دارای 97147 خانوار و 348744 نفر جمعیت بوده است که از این تعداد 175480نفر مرد و 173263نفر زن می باشد .

میراث جهانی گنبدقابوس
گنبد قابوس یکی از بی نظیرترین یادمان های برجسته معماری ایران در دوره اسلامی در شمال شهر گنبدکاووس و در ۳ کیلومتری بازمانده شهر تاریخی جرجان ، قرار دارد. گنبدقابوس با شماره ۱۲۹۸ در فهرست جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. این اثر به سال ۳۹۷ هجری قمری به عنوان یادمان شمس المعالی قابوس بن قابوس بن وشمگیر ساخته شده است. ارتفاع این برج 55 متر و با احتساب بلندی تپه در مجموع ۷۰ متر از سطح زمین ارتفاع دارد. به روی بدنه آجری آن دو ردیف کتیبه به خط کوفی ساده نصب شده است که بانی و تاریخ احداث آن را معرفی می نماید. این بنای عظیم تماما از آجر ساخته شده و نمونه ای ارزنده در فن آجرکاری است.
متن دكمه
میراث جهانی گنبدقابوس
گنبد قابوس یکی از بی نظیرترین یادمان های برجسته معماری ایران در دوره اسلامی در شمال شهر گنبدکاووس و در ۳ کیلومتری بازمانده شهر تاریخی جرجان ، قرار دارد. گنبدقابوس با شماره ۱۲۹۸ در فهرست جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. این اثر به سال ۳۹۷ هجری قمری به عنوان یادمان شمس المعالی قابوس بن قابوس بن وشمگیر ساخته شده است. ارتفاع این برج 55 متر و با احتساب بلندی تپه در مجموع ۷۰ متر از سطح زمین ارتفاع دارد. به روی بدنه آجری آن دو ردیف کتیبه به خط کوفی ساده نصب شده است که بانی و تاریخ احداث آن را معرفی می نماید. این بنای عظیم تماما از آجر ساخته شده و نمونه ای ارزنده در فن آجرکاری است.
متن دكمه
شهر باستانی گرگان/جرجان
شهر تاریخی جرجان شهر باستانی گرگان مرکز ایالت تاریخی گرگان که در منابع جغرافیایی تاریخی به شهر جرجان معروف است در جنوب غربی شهر امروزی گنبد کاووس و در ۸۵ کیلومتری شمال شرقی شهر استرآباد (گرگان امروزی) قرار دارد. شهر جرجان یکی از بلاد معتبر در دوره های سامانیان ، آل زیار و سلجوقیان بوده که بر اثر حملات مغول ها در ۶۱۷ هجری قمری از بین رفته است. این شهر بر روی ویرانه شهری از دوران پارتی و ساسانی با وسعتی در حدود ۱۲۰۰ هکتار ساخته شده است و از لحاظ معماری شهرسازی بسیار پیشرفته بوده است.
متن دكمه
امامزاده یحیی بن زید(ع)
مرقد امامزاده یحیی بن زید در شهرستان گنبد کاووس است. نسب وی از طرف پدر و مادر با سه واسطه به امام علی (ع) میرسد. پس از واقعه عاشورا قیام¬هایی به خون¬خواهی امام حسین (ع) به پا خواست که یکی از معروفترین آنها قیام زید بن على بود. پسر زید با وجود سن کم با امویان به خون¬خواهی پدر و جدش به نبرد برخاست و در این راه به شهادت رسید. پیکرش در شهر جرجان (گنبدکاووس) سال¬ها بردار بود. او را در نبشته¬های تاریخی اولین آورنده صحیفه سجادیه به ایران می دانند. بنای امامزاده از معروف ترین بناهای متبرکه گلستان است. از بناهای قدیمی این بقعه محراب ایلخانی آن است که دارای تزئینات گچین با نقوش گیاهی هندسی و آیاتی به خط کوفی می باشد.
متن دكمه

نقشه شهرستان گنبد کاووس

تلفن های ضروری شهرستان

ندادی امداد 147
کشیک هلال احمر 34525473
اورژانس 34528155
مرکز بهداشت 34560322
داروخانه شبانه روزی 34527220
فرمانداری 34530902
شهرداری 34522360
کلانتری 34523018
راهنمایی و رانندگی 34525010
میراث فرهنگی 34531403
دانلود نقشه

سد گلستان

جاذبه های دست ساز گنبد

سد مخزنی گلستان در 12 کیلومتری شمال شرقی شهرستان گنبد کاووس با مختصات 37-19-30 و 55-16-30 بر روی رودخانه گرگانرود احداث شده است . حوضه آبریز این رودخانه به عنوان یکی از اصلی ترین منابع آبهای سطحی در استان گلستان مطرح می باشد که از شمال به حوضه آبریز رودخانه اترک, و از جنوب به رشته کوه های البرز و از شریق به کوه های آلاداغ و بینالود و از غرب به دریای خزر محدود می گردد .

موزه فرش

جاذبه های میراثی شهرستان گنبد

معرفی مراحل مختلف تولید فرش ترکمن، معرفی تکنیک ها و انواع نقوش اصلی فرش ترکمن، معرفی و نمایش انواع فرش با ابعاد و نقوش مختلف، معرفی مواد اولیه و ابزار بافندگی فرش ، معرفی نقشه پراکندگی فرش ترکمن در گستره جهانی و... از بخش های این موزه است

دخمه آق بند

جاذبه های تاریخی شهرستان گنبد

دخمه آق بند در روستای آق بند، بخش داشلی برون و در 30 كیلو متری شمال شهر گنبد كاووس واقع است. این دخمه از دو قسمت تشكیل شده است: قسمت اول ( سمت چپ ورودی ) با طول 60/8 متر و عرض 4 متر و ارتفاع 2 متر كه ورودی آن در جهت شرق دخمه است. قسمت دوم كه متصل و در جنب شمال این دخمه واقع است و دارای عرض 5/3 متر و ارتفاع 70/1 متر است. سفال¬های بدست آمده از این دخمه قدمت سكونت در این منطقه را به اواخر هزاره دوم ق.م می رساند

تالاب بین المللی آلماگل

تالاب بین المللی آجل گل

تالاب بین المللی آلاگل

تالاب بین المللی آلاگل

تالاب آلماگل (آلماگل: دریاچه سیب) از مجموعه تالاب های بین المللی ایران است و مساحت آن بالغ بر 207 هکتار می باشد. این دریاچه دارای کاربری توریستی است. آب و هوای آن مدیترانه ای گرم و دارای تابستان های خشک و گرم زمستان های ملایم است. رودخانه مرزی اترک واقع در شمال تالاب آلماگل که از جمله رودهای اصلی مرزی حوزه آبریز دریای خزر می باشد ...

اطلاعات بیشتر

تالاب بین المللی آلماگل

دیگر تالاب های استان گلستان می توان به تالاب آلماگل اشاره کرد. منبع تامین آب این تالاب نیز همان رودهایی است که اب تالاب آلاگل را تامین می کنند در نتیجه این تالاب نیز دارای آبی شور می باشد. تالاب آلماگل به عنوان یكی از سه تالاب بین ‌المللی شهرستان گنبد كاووس در شمال استان گلستان در نزدیكی مرز ایران و تركمنستان در شمال تالاب آلاگل واقع شده است ...

اطلاعات بیشتر

تالاب بین المللی آجی گل

در جنوب غربی آلماگل تالاب دیگری به نام آجی گل واقع شده است. برای رسیدن به این تالاب بایستی 80 کیلومتر از شهر گنبدکاووس به سمت بخش مرزی داشلی برون پیش بروید. تالاب آجی گل نیز در شمال شهرستان گنبدکاووس و در جنوب روستای تنگلی واقع شده است. مساحت این تالاب حدود ۳۶۰ هکتار و عمق آن بین 1 تا ۵ متر، حجم آب آن ۷/۲ میلیون متر مکعب ...

اطلاعات بیشتر

گنبد کاووس شهرستان معرفی

شهرستان گنبدکاووس شهر بلندترین برج آجری جهان و امامزاده یحیی بن زید (ع) است که در کنار تالاب های زیبا و بازارچه مرزی مجموعه ای گردشگری برای گذراندن تعطیلات را به هر مسافری ارائه می کند . مستند گلستان نگارستان ایران به معرفی شهرستان گنبد کاووس پرداخته که تماشای آنرا به همه شما عزیزان پیشنهاد می کنیم