7
حیات وحش منطقه خوش ییلاق -شهرستان آزادشهر
مسير اصلى سفر به خوش ييلاق استفاده از جاده شاهرود به آزادشهر است که ورودى اين پناهگاه حيات وحش تقريباً در ميانه هاى اين مسير قرار دارد.

این منطقه از جمله نخستین مناطق مورد حفاظت در ایران است که از سال ۱۳۴۶ حفاظت شده اعلام گردید و از سال ۱۳۵۱ عنوان آن به پناهگاه حیات وحش تغییر یافته است. این منطقه از سال ۱۳۴۶ جزو مناطق حفاظت شد‌ه اعلام و از سال ۱۳۵۱ عنوان آن به پناهگاه حیات وحش خوش ییلاق تغییر نام یافته است. پناهگاه حیات وحش خوش یـیلاق به مساحت ۱۵۰۰۵۷ هکتار در شمال شرقی شهرستان شاهرود و د‌ر ۴۷ کیلومتری جاد‌ه آزاد‌شهر واقع گردید‌ه است. این منطقه از غرب به جاد‌ه آسفالته شاهرود آزاد شهر، از جنوب غربی به منطقه نظامی چهل دختر و دشت جیلان و از شرق هم به جاد‌ه حسین آباد کالپوش منتهی می شود.

ازرش بالای پناهگاه حیات وحش خوش ییلاق بدلیل وجود “اکوتون” مابین اکوسیستم بیابانی و جنگلی است. اکوتون مرز بین دو اکوسیستم متفاوت و جدا از هم است. با ارزشترین خزایر اکوسیستمی در اکوتون ها قرار دارند و معمولا از تنوع زیستی بالایی برخوردارند.در د‌اخل پناهگاه حیات وحش خوش ییلاق روستایی وجود ند‌ارد ولی روستاهای مهم اطراف که می تواند حیات و اکوسیستم منطقه را تحت تاثیر قرار د‌هند عبارتند از: روستای نراب، مزج، کاشید‌ار، تیل آباد، جیلان، خیج، نردین، ری آباد و شهرکلاته خیج.نقاط مرتفع منطقه بیشتر در قسمت شمالی قرار د‌ارد که مهمترین آنها ارتفاعات بایرام شیخ، اولنگ، چهل پق، جوزک، تیل‌آباد، قره پالچق، هاد‌ی کمر،‌ قره گرد‌ه، سارو گرد‌ه و چیـلا می باشند. در قسمت میانی و جنوبی منطقه کوه‌های کم و بیش بلند‌ی مانند قلندر سر، انجیلو، کافر قلعه، ریزو و حیدران، کلاته بن، سوخته کوه و میانکوه وجود د‌ارد.از دشت‌های مهم منطقه می توان به دشت زرد‌ابه که تقریبا در مرکز پناهگاه قرار د‌ارد و د‌ارای تنوع گیاهی فراوانی می باشد و دشت خونیچه اشاره نمود. از شخ‌های مهم منطقه می توان به شخ قلندر سر اشاره کرد. شخ در اصطلاح محلی یعنی زمین سخت و ناهموار و به هر چیز محکم و استوار گفته می شود. دره‌های معروف پناهگاه شامل: دره زو، دره گلسرخ، دره سنگ بن، نرگلان، غنچه دره، چپ دره و یورعلی می باشند.

دشت زردابه و دره گل سرخ مکان مناسبی برای مشاهده قوچ و میش و خرس قهوه ای است.

منابع مهم آبی پناهگاه حیات وحش خوش ییلاق چشمه ها و سنگاب‌ها هستند. سنگاب‌ها منابع آبی کاملا طبیعی در د‌امنـه کوه هستند که بستر آنها به طور کامل حالت سنگی د‌ارد و آب در اثر ریزش باران و یا مدخل‌های آبی کوه به این قسمت روان می گردد و به دلیل شرایط آب و هوایی کاملا محلی، منبع آبی در گود‌ی سنـگ‌ها به مدت مدید‌ی نگهد‌اری می شود. چشمه‌های مهم منطقه شامل: چشمه زرد‌آبه، سرخ چشمه، همد‌انو، ریزو، کافر قلعه، چشمه پری، چشمه باد‌و، قطار چشمه و بربلاغ می باشد.

حدود جغرافیایی و مساحت

پناهگاه حیات وحش خوش ییلاق در شمال شرقی شهرستان شاهرود واقع گردیده که در مختصات جغرافیایی بین طول های شرقی َ۱۳ و ْ۵۵ تا َ۵۴ و ۵۵ْ و عرضهای شمالی َ۳۸ و ۳۶ْ تا َ۰۳ و ْ۳۷ با وسعت ۱۵۰۰۵۷ هکتار قرار دارد .

سیمای طبیعی

به طور کلی منطقه خوش ییلاق را میتوان به دو بخش دشتی و کوهستانی تقسیم بندی نمود . منطقه به سبب وجود چشم اندازهای طبیعی و تنوع اکوسیستمی زیاد از جنگل کوهستانی مرطوب خزری تا دشت خشک و بیابانی که تنوع زیستی ویژه و ارزشمندی در گستره ای نسبتاًمحدود و اندک پدید آورده است میتواند در زمره بی نظیرترین پناهگاه حیات وحش ایران به حساب آید .

دشت زردابه در مرکز پناهگاه زیباترین دشت منطقه با گل ها و گیاهان جالب یکی از مهمترین زیستگاه وحوش به شمار می آیند . از عمده ترین چشم اندازهای دیگر میتوان از دره گل سرخ واقع در شرق دشت زردابه به لحاظ پوشش گیاهی مرتعی و جنگلهای اولنگ و ملیچ آرام با برخورداری از پوشش گیاهی کاملاً متفاوت با سایر زیستگاههای خوش ییلاق که دارای منظره ای بدیع از درختان بلوط و گیاهان جنگلی هیرکانی است نام برد.

پوشش گیاهی

منطقه خوشییلاق به لحاظ قرارگیری میان دو اقلیم متفاوت ایرانی تورانی و منطقه هیرکانی (مشرف به دریای خزر ) از پوشش گیاهی متنوعی برخوردار است . بخش شمال غربی و غرب منطقه درختان جنگلهای پهن برگ خزری نظیر افرا، بلوط ، راش ولیک را شامل و در بخش اعظمی از منطقه که از پوشش گیاهی نیمه استپی برخوردار است گونه هایی نظیر درمنه کوهی- اسپرس کلاه میرحسن ، گون همراه با درختچه های اورس و بوته های زرشک و برخی از خانواده چتریان را میتوان مشاهده نمود . مناطق استپی که نواحی شرقی منطقه را تشکیل میدهند گونه هایی مانند قیچ درمنه دشتی ریش بز و گیاهان شور وجود دارند . به طور کلی گیاهان علاوه بر تامین غذا برای سایر جانوران در امر حفاظت خاک و حفظ قدرت باروری آن ، تنظیم سطح زیاد آبهای زیرزمینی و کنترل سیلابها و مسیر حرکت آن ، تعدیل اقلیم ، کاهش آلاینده های محیطی و نیز سهم بسزایی دارند .

حیات وحش

مشاهده گونه های شاخص همچون مرال ، شوکا ، خرس قهوه ای در جنگلهای انبوه و کوهستانی مرطوب خزری و سپس با طی مسافتی اندک بازدید از زیستگاه آهو و هوبره در مناطق پست بیابانی جنوب منطقه از جاذبه های توریستی بالای منطقه محسوب میگردد .

پناهگاه حیات وحش خوشییلاق در کل بر مبنا مشاهدات دارای ۲۹ گونه پستاندار ، ۹۳ گونه پرنده ، ۲۵ گونه خزنده و ۵ گونه دوزیست می باشد .

پستانداران :

عمده ترین پستانداران منطقه شامل مرال ، شوکا ، کل و بز ، قوچ و میش ، آهو ، گراز ، خرس قهوه ای ، گربه پالاس ، پلنگ و انواع گربه های وحشی ، گرگ ، شغال ، روباه معمولی ، کفتار ، رودک، خرگوش ، تشی و انواع جوندگان و می باشد .

پرندگان :

از مهمترین آنها میتوان از پرندگان شکاری نظیر عقابها ، بالابان ، بحری ، شاهین ، هوبره ، چاق لق ، بلدرچین، کبک ، تیهو ، هد هد ، شاه بوف ، جغد ، چکاوک ، سینه سرخ و را نام برد .

خزندگان :

از کفچه مار ، مار افعی، مارجعفری ، مارشاخدار ایرانی ، تیرمار ، مار آتشی ، مار پلنگی ، گرزه مار و انواع آگاماها ، بزمچه بیابانی خزری و لاک پشت خشکی زی نظیر لاک پشت مهمیزدار شرقی و را می توان به عنوان نمونه هایی از خزندگان منطقه نام برد .

دوزیستان :

از دوزیستان منطقه میتوان به وزغ سبز تورانی ، وزغ معمولی ، وزغ سبز خراسانی ، قورباغه درختی و اشاره نمود .

عمده ترین ارزش ها و قابلیت های طبیعی

این پناهگاه به لحاظ شرایط جغرافیایی و زیستی و برخورداری از پوشش گیاهی و جانوری متنوع قابلیت بالایی در امر پژوهش ، آموزش ، تفرج و را دارد . همچنین به لحاظ چشم انداز دارای زیباترین مناظر دشتی
( دشت زردابه ) و جنگلی ( جنگلهای ارتفاعات اولنگ ) می باشد که وجود مناظر بسیار زیبای طبیعی و چشم اندازهای جالب و متنوع گونه های فلور گیاهی و فون جانوری زمینه های مناسبی جهت جذب بازدید کنندگان ، پژوهشگران و محققان را دارا می باشد .

گلستان گردی
لطفا بر روی نقشه بالا کلیک نمایید
جاذبه های گردشگری
نقشه گلستان
نقشه گلستان
سایر سایت های اداره
تابلوی اعلانات
کلیه حقوق این وب سایت محفوظ می باشد